مراتب علمی

  • اکنون 1394

    استادیار

تحصیلات

  • 1394 دکتری

    فلسفه تعلیم و تربیت

    تهران

افتخارت و جوایز

پروژه‌های تحقیقاتی

  • بررسی تطبیقی اعترافات آگوستین و المنقذ من الضلال امام محمد غزالی

  • بررسی ساختاری و محتوایی انواع اتوبیوگرافی در ادبیات فارسی

  • بررسی اهداف، اصول و روشهای تربیت اجتماعی از منظر سه کلان الگوی جامعه شناختی کلان نگر، خُرد و تلفیقی

نمایش:

اهداف تربیت اجتماعی از منظر سه رویکرد جامعه شناختی کلان نگر، خُرد نگر و تلفیقی

ادریس اسلامی، نجمه احمد آبادی ارانی، آزاد محمدی و حسن رشیدی
ژورنالاندیشه های نوین تربیتی | 1397

چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی اهداف تربیت اجتماعی از منظر سه رویکرد جامعه ‌شناختی کلان نگر، خُرد نگر و تلفیقی است. برای نیل به این هدف، از روش قیاس عملی بازسازی شده فرانكنا استفاده شده است. در این مطالعه، دو قیاس عملی ارائه می¬گردد که از یکی از آن ها برای استنتاج اهداف غایی تربیت اجتماعی در هر سه رویکرد جامعه شناختی کلان نگر، خُرد نگر و تلفیقی بهره گرفته می¬شود و از قیاس دیگری نیز برای استنتاج اهداف واسطی هر سه رویکرد. هر کدام از این قیاس¬ها، حاوی دو مقدمه هنجارین و توصیفی هستند و نتیجه آن¬ها نیز بیانگر اهداف تربیت اجتماعی در دو سطح غایی و میانی می باشد. در پژوهش حاضر، برای کسب اعتبار یافته¬ها، میان مقدمات و نتیجه هر قیاسی، رابطه و استلزام منطقی برقرار شده است. یافته ها حاکی از آن است که اهداف غايي تربیت اجتماعی رويكرد جامعه شناختی كلان نگر عبارت‌اند از پرورش فضيلت هاي اجتماعي و ايجاد انسجام و يكپارچگي گروهي و اهداف واسطه¬اي تربیت اجتماعی آن نیز مشتمل بر حفظ ميراث فرهنگي و ارزش‌های مشترك افراد جامعه و پرورش روحيۀ اجتماعی بودن متربيان است. همچنين، اهداف غايي تربیت اجتماعی رويكرد جامعه شناختی خُردنگر عبارت‌اند از پرورش متربيان مستقل و آزاد و پرورش قدرت عقلاني دانش آموزان و هدف واسطه¬اي تربیت اجتماعی آن نیز فراهم آوردن زمينه براي بروز همه ابعاد آزادي است. سرانجام، اهداف غايي تربیت اجتماعی رويكرد جامعه شناختی تلفيقي عبارت‌اند از پرورش روحيه مفاهمه در متربيان و تأكيد بر علائق و نیازهای مشترک و اهداف واسطه¬اي تربیت اجتماعی آن نیز مشتمل بر پرورش عقلانیت ارتباطی در مناسبات آموزشی، كسب بينش و نگرش بین الاذهانی در متربیان و فراهم آوردن زمینه برای تعامل¬های همدلانه است. بر این اساس، در رويكرد كلان نگر، اهداف معطوف به اصالت اجتماعي فرد و وحدت افراد، در رويكرد خرد نگر، اهداف ناظر به اصالت فرد و در رويكرد تلفيقي، اهداف معطوف به نیازهای مشترک بشری، همكاري و مشاركت است.

تحلیل محتوای کتاب درسی تفکر و سواد رسانه ای پایه دهم بر اساس آموزش سواد رسانه ای

رقیه عبدالهی بکتاش، ادریس اسلامی و کمال آفانی
ژورنالتفکر و کودک | 1397

چکیده

هدف این مطالعه، تحلیل محتوای کتاب درسی تفکر و سواد رسانه¬ای پایۀ دهم بر اساس آموزش سواد رسانه¬ای است. برای نیل به این هدف، از روش تحلیل محتوا استفاده شده است. نتایج این مطالعه نشان می¬دهد که در این کتاب، مجموعاً 110 مورد مرتبط با آموزش سواد رسانه ای وجود دارد که از این تعداد 43 مورد (39/90%) متعلق به مؤلفه¬های ناظر بر اهداف آموزش سواد رسانه¬ای می¬باشد که در میان مؤلّفه¬های ناظر بر اهداف آموزش سواد رسانه¬ای، مؤلّفة مهارت پرسش¬گری درباب پیام های رسانه ای با 24 مورد (55/81%) بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده است. همچنین، در میان مؤلّفه-های ناظر بر محتوای آموزش سواد رسانه¬ای، مؤلّفة آشنایی با شیوه های اقناع مخاطب در گونه های مختلف رسانه با 14 مورد (20/89 %) بیشترین فراوانی را دارد. بر اساس این یافته¬ها، بازنگری کتاب درسی تفکر و سواد رسانه¬ای به ویژه با نظر به تقویت مهارت استدلال، مطالعه و بررسی بیشتر تجربیات نظام¬های آموزشی موفق در اجرای برنامۀ درسی سواد رسانه¬ای، استفادۀ از آن جهت غنای برنامۀ درسی تفکر و سواد رسانه¬ای و تدوین برنامۀ درسی تفکر و سواد رسانه¬ای در مقاطع پایین-تر تحصیلی پیشنهاد شده است.

پیشینه و انواع خود زندگینامه نوشت در ایران باستان

خاور قربانی و ادریس اسلامی
ژورنالفنون ادبی | 1396

چکیده

این مقاله درصدد است به معرفی و بررسی نمونه­هایی از «خودزندگی­نامه­نوشت» در ایران باستان بپردازد و با بررسی و تحلیل آن‌ها ضمن کمک به پیشینۀ این نوع ادبی در ایران، به ویژگی­های خاص فرهنگی این نوع در ایران باستان اشاره نماید. برای دستیابی به این هدف از روش توصیفی- تطبیقی استفاده­ شده است؛ نخست آثار موردی توصیف ‌شده‌اند و پس از مقایسه به بررسی شباهت­ها و تفاوت­ها جهت دستیابی به یک متد کلی برای این نوع پرداخته ­شده­است. نتیجۀ پژوهش نشان می­دهد که این نوع، ریشه در ایران باستان دارد و در تقسیم­بندی انواع آن باید بیشتر به موقعیت و علایق اتوبیوگراف­ها توجه شود تا زبان و ساختار متن. همان­گونه که در ایران باستان نیروهای سیاسی و دینی سبب ایجاد دو نوع متفاوت شده­اند؛ نخست، نوع سیاسی که در کتیبه­ها مشاهده­ می­شود و از لحاظ محتوایی شاه درصدد است سه عنصر نژاد، فره و هنر خود را در آن­ها تشریح کند و از لحاظ ساختاری شامل بخش­های مقدمه، متن و مؤخره هستند که در متن بسیار شبیه هم اما در مؤخره متفاوت‌اند؛ دوم، نوع دینی آن بیشتر شامل ابعاد روحانی و اقدامات دینی اتوبیوگراف است و شاهد این ادعا روایتی است که از عروج مانی و کرتیر به آسمان در اتوبیوگرافی ­ها موجود است.

بررسی رابطۀ معلّم و شاگرد با تکیه بر رابطۀ من – تو و تجارب عینی آن در اندیشۀ گابریل مارسل

ادریس اسلامی
ژورنالاندیشه های نوین تربیتی | 1396

چکیده

هدف این مقاله، بررسی رابطۀ معلّم و شاگرد با تکیه بر رابطۀ من – تو و تجارب عینی آن در اندیشۀ گابریل مارسل است. برای نیل به این هدف، از روش استنتاج عملی استفاده شده است. یافته¬های این مطالعه، حاکی از آن است که برای حلّ مسأله بیقراری انسان معاصر، مارسل بازگشت به راز هستی را مطرح می¬سازد. از دید مارسل، این امر متحقَّق نخواهد شد جز در سایۀ رابطۀ من – تو و تجارب عینی آن نظیر عشق، آمادگی، وفا، ایمان و امید. با تکیه براین ارتباط، سه نوع دلالت تربیتی در مورد رابطۀ معلّم و شاگرد استنتاج شده است: برقراری ارتباط اصیل و انسانی، فراهم کردن زمینه برای تجربۀ هستی وگفتگو به عنوان مناسب¬ترین روش تدریس در رابطۀ من- تو.

اهداف تربیت اخلاقی شخص گرا

ادریس اسلامی
ژورنالنظریه و فلسفۀ تربیت | 1396

چکیده

هدف این مقاله، شناسایی و تحلیل رویکرد شخص¬گرا به تربیت اخلاقی و اهداف آن است. برای نیل به این هدف، از روش بازسازی شدۀ قیاس عملی فرانکنا استفاده¬شده¬است. یافته¬های این مطالعه حاکی از آن است که هدف غایی تربیت اخلاقی شخص¬گرا، "شخص¬شدن" است. شخص¬شدن، بیان¬گر رشد و کمال متربّی است. شخص شدن، پاسخی شخص¬گرا به بایدهای حیاتی متربّی است. درواقع، حفظ حیات و کسب خوشبختی درگِرو شخص شدن و نیل به حیات شخصی است. مفهوم شخص، دلالت و اشارت اخلاقی دارد. متربّی که شخص می¬شود، حیات اخلاقی را در خود متجلّی ساخته است. حیات اخلاقی شخص، حاوی مضمونی فضیلت¬ محور است. بر این اساس، هرگاه متربّی به مقام شامخ شخص دست پیدا کند، در واقع، فضیلت¬مند است و خود را به فضایل اخلاقی متخلّق ساخته است. بر این اساس، هدف میانی تربیت اخلاقی شخص¬گرا، پرورش فضایل اخلاقی در متربّیان است. این هدف، تربیت اخلاقی شخص¬گرا را در چارچوب رویکرد تربیت اخلاقی فضیلت قرارمی¬دهد. با وجود این، به واسطۀ مبانی فلسفی شخص¬گرایی، تربیت اخلاقی شخص¬گرا، قرائت ویژه-ای از تربیت اخلاقی فضیلت محور ارائه داده است. برخلاف سایر تقریرهای مربوط به تربیت اخلاقی فضیلت مدار، تربیت اخلاقی شخص¬گرا، قوانین و اصول اخلاقی را در چارچوب فضایل و ملکات اخلاقی قرار می¬دهد. علاوه بر این، در این رویکرد، به نقش آزادی انتخاب در تربیت اخلاقی متربّیان بسیار توجه شده است.

تحلیل محتوای کُتب درسی تفکّر و پژوهش ششم ابتدایی و تفکر و سبک زندگی پایه های هفتم و هشتم متوسطۀ اول از منظر برنامۀ آموزش تفکّر به کودکان

خسرو میرزایی میرآبادی، ادریس اسلامی و کمال آفانی
ژورنالتفکر و کودک | 1396

چکیده

هدف از نگارش این مقاله، شناسایی میزان توجّه کُتب درسی "تفکّر و پژوهش" پایۀ ششم ابتدایی و "تفکّر و سبک زندگی" پایه¬های هفتم و هشتم متوسطۀ اوّل به برنامۀ آموزش تفکّر به کودکان است. روش این پژوهش، تحلیل محتواست. جامعۀ آماری پژوهش، کُتب درسی تفکّر و پژوهش ششم ابتدایی و تفکّر و سبک زندگی هفتم و هشتم متوسطۀ اوّل سال تحصیلی 95-94 است. همچنین، نمونۀ آماری با جامعه آماری برابر است. نتایج حاکی از آن است که درکُتب درسی تفکّر و پژوهش پایۀ ششم ابتدایی و تفکّر و سبک زندگی پایه¬های هفتم و هشتم متوسطۀ اوّل جمعاً 191 بار به ابعاد برنامۀ آموزش تفکّر به کودکان اشاره شده است که از این تعداد، 54 مورد (27/28%) به مهارت استدلال، 72 مورد (69/37 %) به مهارت تحقیق یا کاوش¬گری و 65 مورد (03/34 %) به مهارت مفهوم¬سازی یا سازماندهی اطلاعات پرداخته¬ شده است. علاوه بر این، از حیث پایه تحصیلی، بیشترین توجّه به ابعاد این برنامه در پایۀ هفتم متوسطۀ اوّل با 97 مورد (78/50 %) وکمترین توجّه در پایة ششم دوره ابتدایی با 20 مورد (47/10%) مشاهده گردیده است.

پیشینۀ خود زندگی نامه نوشت در ادبیات کلاسیک فارسی

خاور قربانی و ادریس اسلامی
ژورنالپژوهش های نقد ادبی و سبک شناسی | 1395

چکیده

این مقاله با بررسی نمونه ­های نوع ادبی خودزندگی­نامه­ نوشت در ادبیات کلاسیک، به توصیف پیشینه و بررسی چگونگی و چرایی وضعیت آن در این دوره خواهدپرداخت. برای دستیابی به این هدف از روش کیفی استفاده شده­است و داده­ها با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی بررسی شده­اند. ابزار گردآوری داده­ها فیش­برداری و نوع مطالعه، کتابخانه­ای است. روش کار بدین ترتیب است که نخست دو نمونۀ شناخته­شدۀ اتوبیوگرافی به عنوان معیار گزینش­شده سپس بر اساس معیارهای موجود در آن­ها، به بررسی سایر آثار ادبیات کلاسیک پرداخته شده ونمونه­های دیگری هم در قالب این نوع ادبی معرفی شده­است؛ نتیجۀ پژوهش نشان می دهد که غیرازاین دو نوع شناخته­شده در ادبیات کلاسیک، نمونه های دیگری هم به طور مستقل یا در لابه لای سایر انواع وجود دارد؛ اما تعداد آن­ها در این دوره نسبت به دوره­های قبل (ایران باستان) و بعد (معاصر) کمتر است و دلایل آن بیشتر سیطرۀ فرهنگ اسلامی- عرفانی است که سخن از خود و من در آن­ها مطرود است؛ علاوه بر این، وجود جنگ­های متعدد در ایران از قرن هفتم به بعد سبب ایجاد و نیاز به انواع قوی تری چون تذکره و تاریخ شده و باعث شده، این نوع را درخود پوشش دهند.

بررسی و نقد نظام قوانین اخلاقی در نظریه اخلاقی شخص گرا

ادریس اسلامی، خسرو باقری، فاطمه زیباکلام و مهدی سجادی
ژورنالتأملات فلسفی | 1394

چکیده

هدف این مقاله، بررسی نظام قوانین اخلاقی در نظریۀ اخلاقی شخص¬گراست. برای دستیابی به این هدف، از دو روش "توصیفی- تحلیلی" و "نقد توسّعی" استفاده می¬شود. مطالب در چهار بخش ارائه می¬شوند: نخست، به چیستی قانون اخلاقی پرداخته می¬شود، دوّم، چگونگی شناسایی و کشف قوانین اخلاقی بیان می¬گردد، سوّم، نظامی از قوانین اخلاقی معرفی می¬شود که از سه طبقۀ "قوانین صوری"، "قوانین ارزش شناختی" و "قوانین شخص¬گرا" تشکیل یافته است و چهارم، هم چالشهای نظام قوانین اخلاقی مطرح می¬شوند و هم شکل اصلاح یافتۀ این چالشها نیز بیان می¬گردد. یافته¬های این مطالعه نشان¬ می¬دهد که قوانین اخلاقی، جایگاه بسیار برجسته¬ای در نظریۀ اخلاقی شخص¬گرا دارند به این معنا که راهنمای خوبی برای شخص در موقعیّت انتخاب هستند. همچنین، نظریۀ اخلاقی شخص¬گرا، با اتّخاذ رویکردی ¬کُل¬گرایانه، دوگانه¬ انگاری قوانین صوری و ارزش شناختی را نمی¬پذیرد و آنها را در ترکیبی هماهنگ و سازوار ارائه می¬دهد. علاوه بر این، اضافه کردن قوانین جدیدی به فهرست قوانین صوری و ارزش شناختی و مطرح ساختن طبقۀ نوینی با عنوان قوانین شخص¬گرا، از دیگر نوآوریهای این نظریه در حوزۀ اخلاق است. سرانجام، چالشهایی چون زائد بودن قوانین اخلاقی در اخلاق منش شخص¬گرا و عدم کفایت این قوانین در نقش هدایتگری و تجویز بیان شده¬اند. از دید این مطالعه، هرگاه نقش وحدت بخشی را برای قوانین اخلاقی قائل باشیم، می¬توان آنها را در اخلاق منش گنجاند و کفایت اخلاقی آنها نیز اثبات می¬گردد.

بررسی و نقد دیدگاه اصالت زمان شخص گرای برایتمن

خسرو باقری، فاطمه زیبا کلام، مهدی سجادی و ادریس اسلامی
ژورنالتأملات فلسفی | 1393

چکیده

هدف مطالعۀ حاضر، بررسی و نقد دیدگاه اصالت زمان شخص¬گرای برایتمن است. برای نیل به این هدف، از روش توصیفی- انتقادی استفاده شده¬ و نخست، فلسفۀ شخص¬گرایی¬ معرفی می¬گردد سپس دیدگاه اصالت زمان شخص¬گرای برایتمن و چیستی شخص بررسی و در نهایت به نقد این دیدگاه پرداخته¬ شده است. یافته-ها نشان می¬دهند که برایتمن، مفهوم پردازی نوینی از "خود" ارائه می¬دهد. خود از دید او، تجربی است امّا نه تنها با خود تجربی هیوم و طرفداران وی متفاوت است بلکه این دیدگاه را دارای اشکالات اساسی هم می-داند. برایتمن، خود تجربی را "شخص" می¬خواند. از دید وی، شخص، خود اخلاقی است و دلالت اخلاقی دارد. البته دیدگاه برایتمن هم معایبی دارد که ناشی از تصوّر او از تجربه است؛ عدم پایبندی برایتمن به استلزامات منطقی تصوّر خود از تجربه، ناسازگاری آن با اصول پدیدارشناسی مورد قبول خود، نقض خصلت ارتباط به عنوان یکی از ویژگی¬های مهمّ تجربه و شخص، فراهم آوردن زمینه برای خطای تجربه، شک¬گرایی، انتزاع¬گرایی و محدود کردن اخلاق به اخلاق ذهنی، ازکاستی¬های عمدۀ تصوّر اوهستند.

جایگاه اعترافات در ادبیات فارسی(با تکیه براعترافات آگوستین و غزالی)

خاور قربانی و ادریس اسلامی
ژورنالادبيات تطبيقي دانشگاه کرمان | 1391

چکیده

«اعترافات» در ادبیّات غرب یک نوع ادبی محسوب می شود و قدیمی ترین نمونۀ آن اعترافات قدیس آگوستین است. با وجود آن که تاکنون این نوع در زبان و ادبیّات فارسی، یک نوع مستقّل ادبی معرفی نشده، امّا برخی صاحب نظران کتاب المنقذمن الضلال غزّالی را اعتراف گونه شمرده اند . برخی دیگر آن را شبیه اعترافات آگوستین دانسته اند. بدون اینکه این نامگذاری و معیّت، از معیار علمی و ادبی برخوردارباشد. این مقاله با مقایسۀ دو کتاب اعترافات آگوستین و المنقذمن الضلال غزّالی، از لحاظ فرم و محتوا، تلاش می کند به مسایلی مانند جایگاه اعترافات در ادبیات فارسی، صحّت یا عدم صحّت اطلاق نوع ادبی اعترافات یا اعتراف گونه بودن به المنقذ من الضلال و دلیل صحیح معیت این اثر با اعترافات بپردازد...

بررسي و نقد نگاشت سوّم سند برنامه ي درسي ملّي جمهوري اسلامي ايران با تكيه بر ایدۀ جهان – محلّي شدن رابرتسون

محمود مهرمحمدی و ادریس اسلامی
ژورنالعلوم تربیتی | 1391

چکیده

هدف این مقاله، بررسی و نقد نگاشت سوّم سند برنامۀ درسی ملّی جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر ایدۀ جهان- محلی شدن رابرتسون است. با استفاده از روشهای تحلیل مفهومی، استنتاج و توصیفی- انتقادی، مباحث درسه بخش ارائه شده است. ابتدا، نظریۀ جهانی شدن رابرتسون ارائه شده سپس با بیان ضعف و کاستیهای موجود درنظریۀ جهانی شدن، به معرفی ایدۀ تکامل یافته تر"جهان- محلی شدن" رابرتسون پرداخته شده است. درپایان، با تکیه بر این ایده که هم به امرجهانی نظر دارد وهم به امرمحلی، مُدل مطلوب سند برنامۀ درسی ملّی، جهان - محلّی تلقّی گشته است. براین اساس، نگاشت سوّم سند برنامۀ درسی ملّی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی و نقد قرارگرفته است. یافته ها حکایت از آن دارد که این سند منطبق با معیارهای اسلامی و بومی، فرصت های یادگیری را برای فراگیران فراهم آورده است. بنابراین، روح يا منطق حاكم بر اين سند، بازگشت به خود، اجتناب از خودبيگانگي و احياي ارزش‌هاي اسلامي- ايراني مي‌باشد. علاوه براین، تصوّر و برداشت رایج و نادرست در باب جهانی شدن و هویّت موجب شده است این برنامه به سوی امر محلّی وخاص گرایی تمایل پیدا کند و از مُدل مطلوب جهان- محلّی فاصله داشته باشد.

آيين زرتشت و دلالتهاي تربيتي آن(براساس متن گاتها)

افضل السادات حسینی دهشیری و ادریس اسلامی،
ژورنالپژوهش نامه مباني تعليم و تربيت | 1391

چکیده

مطالعۀ حاضرمی کوشد به بررسی اندیشه های تربیتی آیین زرتشت براساس متن گاتها بپردازد. برای دستیابی به این هدف، با تکیه بر روش استنتاج، نخست، به معرفی زرتشت پرداخته شده است سپس، مبانی فلسفی این آیین، درچارچوب انسان کامل و ویژگیهای آن بیان گردیده است. درپایان، دلالتهای تربیتی این مبانی درقالب عناصرتربیتی چون غایت، اهداف کلی، اصول و روشهای تربیت، ارائه شده اند. یافته ها حکایت ازاین دارند که انسان کامل دارای ویژگیهایی مانند قرب به اهورا، پیروی ازاَشا یا راستی، برخورداری از منش نیک، برخورداری از دانش لدنّی و ارشاد می باشد. براساس این مبانی، غایت تربیت، قرب به اهورا واهداف کلی آن، شناخت قانون جهانی و عمل به آن، اخلاق مداری، اشراق گرایی ورشد مسئولیت اجتماعی است. اصول تربیتی متناظر با این مبانی و اهداف کلی، عبارتند از: خردورزی، آزادی در انتخاب و پیروی از داِنا، پرورش ابزارهای شناسایی انسان و تلاش و پیکاراخلاقی. متناظربا این اصول، روشهای تربیتی چون مشاهدۀ اندیشمندانۀ مظاهر طبیعی، آموزش فعّال آیین زرتشت، پند و اندرز، ستایش و عبادت، بازی، ورزش وآموزشهای جنگاوری وآموزش فن سخنوری استنتاج گردید.

مسألۀ حدوث نفس از ديدگاه ابن سينا و توماس آكوئيني

رضا اکبریان و ادریس اسلامی
ژورنالفصلنامه تخصصي فلسفه و كلام | 1390

چکیده

هدف این مقاله، بررسی مسألۀ حدوث نفس از دیدگاه ابن سینا و آکوئینی است. برای دستیابی به این هدف، ازروشهایی چون تحلیل مفهومی، توصیفی- تطبیقی و انتقادی، استفاده شده است. مباحث، دردوچارچوب عمده ارائه گردیده اند؛ نخست، دیدگاه این دو فیلسوف درباب مسألۀ حدوث سپس با تکیه برپیش فرضها و براهین هرکدام، رأی آنان، مدلّل شده است. همچنین، کوشش شده است به صورت تطبیقی به آراء آنها اشاره شود تا شباهت و تفاوت میان این دو سنّت نفس شناسی آشکارگردد. یافته های این پژوهش، حکایت ازاین دارند: ابن سینا، درآثار مشائی خود، به طورآشکار، نفس را روحانیه الحدوث خوانده است و به بقای روحانی نفس به عنوان یکی از لوازم بحث حدوث نیزاعتقاد داشته است و تاپایان عمربراین باور پا برجا ماند. وی، درآثارمشرقی خود، دراعتقاد به حدوث نفس، صراحت نداشته است لکن بر اساس شواهد و دلایل، می توان دریافت که وی درحکمت مشرقی نیز به ادّعای پیشین خود وفاداربوده است. آکوئینی، نفس را صورت دانسته است امّا صورتی جوهري و روحانی که ارتباط ذاتی با بدن دارد. ازآنجا که نفس، نوعی صورت روحانی است، می توان دریافت که آکوئینی، همانند ابن سینا، نفس را روحانیه الحدوث خوانده است. همچنین، وی با تکیه بردلایلی نشان می دهد که نفس، روحانیه البقاست که این آشکارا با رأی ابن سینا هماهنگی دارد.

تفکر در تعلیم و تربیت

ادریس اسلامی و کیوان سیدی
کتابفرهیختگان | 1390

چکیده

روح حاکم بر هر دوره، ناشی از فضای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی آن است که خودکنترل کننده و جهت بخش جهان بینی، مفاهیم و محصول آن دوره است. به عبارت دیگر، آن، هدایت بخش دو حوزۀ نظر و عمل می باشد. تعلیم وتربیت، به طور عام، و برنامۀ درسی، به طور خاص، از این قاعده مستثنی نیست. از دورۀ مدرنیته، فضای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، از قانون، نظم وهماهنگی برخوردار بود، به گونه ای که می توان با شناخت و فهم قوانین، تمامی رفتارهای آن را تبیین کرد. دنیای مدرنیته به مثابۀ ماشینی تلقّی شده است که همه چیز سر جای خود است و از نظم ساده ای تبعیّت می کند. این فضا، تشکیل دهندۀ روح غالب آن دوره است، روحی که بر برنامه درسی نیز سایه افکنده است. برنامۀ درسی در این دوره، که تا نیمۀ قرن بیستم ادامه می یابد، متناسب با زندگی دنیای مدرن و صنعتی می باشد و نوعی نظم و کنترل بیرونی بر آن حاکم است. روح حاکم بر این دوره،کنترل بیرونی و یک نظم از پیش تعیین شده است. در این نوع از برنامۀ درسی که می تواند به مثابۀ پارادایم تلقّی گردد، مؤلِّفه ها و پیامدهائی نهفته است: در اين شكل از برنامه درسي، بر "عينيّت"، از نوع رئالیستی آن، بسيار تأكيد مي‌شود. اين نگره، جهان را مستقّل از انسان مي‌داند؛ يعني، عيني يا امري مستقل و بيرون از وجود انسان، موجود است كه هرگاه بدان معرفت پيدا كنيم، ماهیّت آن در صفحه‌ي ذهن ما نقش مي‌بندد؛ در اين نگاه، ذهن يا فاعل‌شناسا هيچ‌گونه دخل و تصرّفي بر داده ها صورت نمی دهد وكاملاً منفعل است. عين يا آن چيزي كه بيرون از فاعل شناسا و انسان قرار دارد، توسط برنامه‌ي درسي بازنمايي مي شود. در اين رويكرد، مواد درسي همگي اموري كامل، شايسته و بي‌نقص تلقّی می شوند كه تجارب بشري و ميراث عقلي در ايجاد آن‌ها، جهد بليغ و عالمانه نموده‌است. با اين پيش‌فرض مي‌توان گفت كه وظيفۀ معلّم انتقال معلومات بيروني است و او مساعي خود راصرف اين نکته می دارد كه از چه ابزاري جهت انتقال بهترمواد درسی ياري جويد. در مقابل، وظيفه‌ي فراگيران اين است كه اين برنامه ومواد را ياد بگيرند و به جهاني ذهني همانند جهان عيني تبديل شوند. آن ها وظيفه سنگيني بر دوش ندارد و كاملاً منفعلانه با برنامه برخورد مي‌نمايند، هيچ دخل و تصرّفي در آن انجام نمی دهند و در اثر "تكرار و تمرين"، آن ها را در ذهن خود راسخ مي‌نمايند. از پيامدهاي منطقي اين شکل

روش شناسی پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت : روش تحلیل تاریخی

ادریس اسلامی
کنفرانسفلسفه تعلیم و تربیت "چالش¬ها و چشم اندازها"، ارائه بصورت سخنرانی | 1389

چکیده

دروس جاری

سوابق تدریس